• Biznes Ludzie
  • 4 czerwca 2019
  • Czas czytania

3 umiejętności najlepszych pracowników przyszłości

3 umiejętności najlepszych pracowników przyszłości

Szacuje się, że co 20 lat stan wiedzy naukowej podwaja się (w medycynie czy informatyce ten przyrost jest jeszcze szybszy). Zjawisko to ma kilka konsekwencji dla rynku pracy. Po pierwsze, w przyszłości wiele zawodów zupełnie zniknie, a te, które pozostaną, ulegną znacznej specjalizacji. Po drugie, istotniejsze niż to, ile wiemy, stanie się to, jak szybko będziemy potrafili się uczyć i dostosowywać do zmieniających się warunków pracy. Wpływ na ten proces mają konkretne kompetencje, a osoby je posiadające staną się przydatnymi pracownikami. Podczas rekrutacji warto więc zwrócić na nie uwagę.

Choć prognozowanie, jak będzie wyglądał rynek pracy za dwie dekady, jest bardzo kuszące, należy pamiętać, iż jest ono obarczone dużym ryzykiem błędu. Już dziś jesteśmy jednak w stanie przewidzieć, jacy pracownicy będą najbardziej konkurencyjni w Gospodarce 4.0. Nie chodzi tu o konkretne zawody, ale o zestaw uniwersalnych kompetencji potrzebnych w zasadzie na każdym stanowisku. W niniejszym artykule zostały opisane trzy najważniejsze z nich.

Myślenie projektowe

Swoje złote czasy w szkolnictwie przeżywa obecnie tzw. myślenie projektowe (design thinking). Wymogiem ministerialnym wdrażane są zajęcia dydaktyczne prowadzone właśnie metodą projektu. Definicję tego typu nauczania można sprowadzić do "nauki poprzez działanie". Myślenie projektowe jest to interdyscyplinarna umiejętność zamieniania wiedzy deklaratywnej w wiedzę proceduralną za pomocą planowania, testowania i wdrażania. Praca tą metodą sprawia, iż po pewnym czasie, posiadając głębokie zrozumienie danej problematyki i zestaw doświadczeń z nią związanych, stajemy się niejako ekspertami w określonej dziedzinie. Nie tylko WIEMY (a priori), ale poprzez badania, obserwację i eksperymenty oparte na zmysłach WIEMY JAK (a posteriori).

W przyszłości wszystkie stanowiska pracy, które będą odznaczały się powtarzalnością albo dla których będzie można rozpisać matematyczny algorytm, zostaną zastąpione przez roboty. Zmiany te obserwujemy już dziś: paczkomaty wypierające tradycyjną pocztę, bankowość internetowa zastępująca fizyczne placówki czy portale aukcyjne redukujące liczbę sklepów stacjonarnych. W przyszłości człowiek potrzebny będzie do zadań koncepcyjnych, twórczych i innowacyjnych. W praktyce biznesowej oznacza to postawienie na pracę projektową realizowaną przez grupę wysoko wyspecjalizowanych ekspertów odpowiedzialnych za szukanie rozwiązań czy wręcz tworzenie nowych potrzeb i wdrażanie produktu. Co warte podkreślenia, taki model daje możliwość realizacji kilku projektów jednocześnie, uelastycznia czas pracy i eliminuje wiele jej patologii, zapewnia transparentność oraz impregnuje przed wypaleniem zawodowym.

Kultura wiedzy

W świecie naukowym zakłada się, iż co 20 lat stan wiedzy podwaja się. W ciągu naszego życia powinniśmy więc doświadczyć co najmniej dwóch lub trzech dewaluacji zdobytych w szkole wiadomości. Nasze struktury mózgowe nie są w stanie opanować takiej ilości materiału. Będą więc „radzić sobie” z tym problemem na kilka sposobów: nie przyswajając nowej wiedzy, zapominając wiadomości najmniej istotne lub starając się nadążać za wszystkimi zmianami, skazując się tym samym na intelektualną bylejakość.

Tak ogromny przyrost wiedzy wymusza wąską specjalizację pracy. Jeszcze kilka lat temu, gdy potrzebowaliśmy naprawić samochód, jechaliśmy do mechanika samochodowego. Dzisiaj w tej samej sytuacji musimy się zastanowić, do kogo zwrócić się o pomoc: mechanika, elektryka, a może diagnosty, który będzie umiał podpiąć komputer do naszego auta... Obecny rynek pracy nie potrzebuje człowieka, który wie wszystko, ale tego, który wie to, co trzeba i wie to najlepiej. Dlatego też absolwenci nie muszą umieć wszystkiego, ale powinni być w stanie nauczyć się niemal wszystkiego.

Kultura wiedzy idzie nawet o krok dalej, ponieważ charakteryzuje ją nie tylko sama umiejętność uczenia się, ale gotowość do kształcenia się przez całe życie. Już w Gospodarce 3.0 powstał termin „organizacji uczących się”, wprowadzony przez Petera Senge, amerykańskiego teoretyka zarządzania i propagatora myślenia systemowego w kierowaniu organizacjami. Organizacje uczące się to podmioty, które chcąc być cały czas konkurencyjne, potrafią adaptować się do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych poprzez permanentną edukację. Pracownicy takich organizacji sami inicjują oraz utrzymują gotowość i otwartość na nowe idee, badają trendy oraz doskonalą swój warsztat pracy. Pracodawca w odpowiedzi wspiera takie działania, tworząc odpowiednie systemy motywacyjne dla „uczących się” pracowników.

Komunikatywność

Pracownik przyszłości będzie funkcjonował na transnacjonalnym rynku, a jego głównymi narzędziami pracy staną się telefon i komputer. Oznacza to, że będzie miał styczność z osobami z różnych kultur, w różnym wieku, z którymi będzie pracował nad wieloma zadaniami. Takie środowisko pracy i częste „przesiadki” pomiędzy projektami będą wymagały elastyczności i szybkiej adaptacji do zmieniających się warunków zewnętrznych. Zakres tych umiejętności nie wynika z posiadanej wiedzy merytorycznej, a zależy bardziej od kompetencji psychologicznych czy społecznych. Rynek pracy będzie więc preferował nie tylko specjalistów w danych dziedzinach, ale przede wszystkim osoby, które potrafią się skutecznie komunikować. Dobry pracownik będzie musiał charakteryzować się umiejętnościami nawiązywania kontaktów, zwięzłego i konkretnego wyrażania myśli, stosowania właściwej argumentacji, przekonywania do swoich pomysłów, asertywnego działania, budowania zespołu czy w końcu rozwiązywania konfliktów.

Każda z dotychczasowych rewolucji przemysłowych wymuszała zmiany w sposobie komunikacji. W przypadku Gospodarki 4.0 element ten staje się jeszcze istotniejszy. Wynika to z faktu, iż do tej pory komunikacja wspierała pracę, modelując stosunki międzyludzkie, tymczasem współcześnie kompetencje te przeliczane są na konkretny zysk. Właściwa komunikacja z klientem przy wykorzystaniu mediów społecznościowych potrafi zwrócić uwagę na produkt i przynieść dochód lub doprowadzić do bankructwa. Odpowiedni PR, szczególnie ten kryzysowy, pozwala przedstawić firmie swój punkt widzenia i kształtować społeczny odbiór. Procesy coachingowe lub szkolenia z kompetencji społecznych przynoszą zwiększenie sprzedaży, zmniejszenie reklamacyjności, ustabilizowanie zatrudnienia poprzez zmniejszenie rotacji pracowników i ułatwiają budowanie zespołów odpornych na zmieniającą się sytuację kadrową na rynku.

Gospodarka 3.0 oparta była na lojalności do marki i przywiązaniu do produktu. Firmom dawało to sporo czasu na prezentację, naprawę ewentualnych błędów czy ponowne zakomunikowanie jakichś treści. Gospodarka 4.0 opiera się na impulsywności oraz braku lojalności i przywiązania. Oznacza to, iż komunikacja musi być precyzyjna i treściwa, ponieważ drugiej szansy na przekazanie czegokolwiek możemy już nie mieć.

Niniejszy artykuł jest jedynie otwarciem dyskusji o kierunkach, w jakich powinna podążać edukacja - nie tylko szkolna, ale przede wszystkim realizowana wewnątrz firm czy też organizacji uczących się. Wspieranie pracownika w rozwoju, projektowanie jego ścieżki kariery czy partycypacyjny model zarządzania nigdy jeszcze nie zyskiwały tak na znaczeniu jak we współczesnej Gospodarce 4.0. Działy HR, które odpowiedzialne są za kształtowanie m. in. kompetencji społecznych pracowników, nie powinny skupiać się na edukacji sensu stricte, ale na edukacji dedykowanej i właściwej dla danego pracownika. Takie działanie może przynieść konkretne i wymierne korzyści dla przedsiębiorstwa, w postaci pracownika rzetelnego, nastawionego na rozwiązanie problemu, a przede wszystkim odpornego na kryzys gospodarczy, czyli lojalnego.

Paweł Miąsek

Paweł Miąsek

Psycholog, doktorant katedry Psychologii Społecznej i Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, pracownik dydaktyczny Uniwersytetu SWPS oraz Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy, trener biznesu 5 stopnia kwalifikacji EQF (European Qualifications Framework), trener z rekomendacją I stopnia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Specjalista z zakresu szkoleń dla biznesu z: kompetencji psychologicznych, sprzedaży, budowania zespołów, zarządzania zespołem, treningów menedżerskich, obsługi trudnego klienta, budowania relacji z klientem. Doradca w zakresie restrukturyzacji przedsiębiorstw. 

Zobacz również

Wysoka pensja i co jeszcze? Jak motywować pracowników?

Wysoka pensja i co jeszcze? Jak motywować pracowników?

Podręcznik pracodawcy 4.0. Jak efektywnie zarządzać firmą w dobie rewolucji przemysłowej?

Podręcznik pracodawcy 4.0. Jak efektywnie zarządzać firmą w dobie rewolucji przemysłowej?


Polecane

Wysoka pensja i co jeszcze? Jak motywować pracowników?
Biznes
29 lipca 2019

Wysoka pensja i co jeszcze? Jak motywować pracowników?

Podręcznik pracodawcy 4.0. Jak efektywnie zarządzać firmą w dobie rewolucji przemysłowej?
Biznes
1 lipca 2019

Podręcznik pracodawcy 4.0. Jak efektywnie zarządzać firmą w dobie rewolucji przemysłowej?

Subskrybuj FAMUR Pro